zeepbellen en wiskunde

Een zacht zuchtje van de wind blaast voorzichtig de kleurige zeepbel omhoog. Ze kijkt verbaasd. Als de bel uiteenspat doopt ze opnieuw het plastic staafje in het zeepsop. Ze blaast deze keer heel hard en merkt dat de zeepbel nu groter is geworden. Ook de grotere bel spat kapot na een botsing met een takje. En opnieuw wordt het oog dat aan het staafje zit in de zeepsop gehouden. Binnen in het oogje komt dan een strak gespannen vlies. Als ze erin blaast wordt het vlies boller en boller tot zich een bol losmaakt en de vrijheid kiest. Ze voert de frequentie van dopen en blazen op en een zwerm van grote en kleine bellen drijft door de lucht. Naast de regenboogkleurige schoonheid hebben de bellen nog iets met elkaar gemeen. Ze vormen allemaal een bol. Door luchtstroming en zwaartekracht wijken ze uiteraard af van “ideale” bol. Maar het zijn duidelijk geen peren, ananasschijven of komkommers.

Natuurkundigen weten dat zeepsop om een luchtbel heen een vorm zal kiezen zó dat het totale oppervlak van de bel zo klein mogelijk is. Aan wiskundigen is het dan om aan te tonen dat er dan wel een mooie bolvorm moet ontstaan. Wis- en natuurkunde kunnen elkaar helpen. Als zeepsop steeds een zo klein mogelijk oppervlak kiest om een bepaald volume lucht te omvatten ( natuurkunde), dan moet de zeepbel wel een bol zijn (wiskunde). Omgekeerd, als wiskundigen in een bepaalde situatie een minimaal oppervlak willen vinden dan kan de natuurkundige eigenschap van zeepsop daarbij behulpzaam zijn. Wat lastig is uit te rekenen voor een wiskundige dat is voor zeepmoleculen in water opgelost een fluitje van een cent.

Als ik met mijn kleindochter een week later een straatfestival bezoek staat er tussen acrobaten en living statues een straatartiest die de vreemdste figuren uit een bak zeepsop kan halen. De ideale bolvorm is er maar met moeite in te herkennen. Het lijkt alsof natuur- en wiskunde elkaar ontmoeten in een gekromde ruimte-tijd. Ik hou het handje van mijn kleindochter stevig vast. Wij zijn samen getuige van een bubbel die dadelijk uiteen zal spatten en hopelijk stukjes herinnering zal achterlaten bij ons allebei.

You may also like...

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.